ÜLKEDE SU BARIŞI DÜNYADA SU BARIŞI 

Genel

Su tahsislerinde bilimsel yaklaşım gerekli .

Dursun YILDIZ İnş Müh. DSİ Eski Yöneticisi

Su kaynaklarından akılcı planlı ve verimli bir şekilde yararlanabilmek  için bu kaynakların  en uygun  şekilde tahsis edilmesini sağlamak  büyük önem taşır. Bu tahsisin en sağlıklı ve sürdürülebilir şekilde yapılabilmesi için  istenilen bilgilerin yeterli olması ve bunların hesabında  kullanılacak yöntemin  iyi tanımlanması gerekir.Havza ölçeğinde yapılacak tahsislerde  hacimsel denge dâhilinde talep ve arzın birbirini karşılaması sağlanmaya çalışılır. Bu da  herhangi bir anda mevcut olan su miktarı ile tahsis edilen  sular arasında bir denge olması anlamına gelmektedir

Çeşitli projeler için su tahsisi ve su kullanım izni taleplerinde izlenmesi gereken yol konusunda DSİ Genel Müdürlüğü tarafından kapsamlı çalışmalar ve çalıştaylar yapılmıştır. Bu kapsamda DSİ   öncelikle talebe konu olan  su alma noktasına ait bir hidroloji raporu hazırlanmasını istemektedir.

Bu talep doğrultusunda hazırlanacak hidroloji raporunun içermesi gereken husular  DSİ Etüt Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı Su Tahsisleri ve Su Sicili  Şube Müdürlüğünün hazırladığı   " Su Tahsis Ya Da Kullanım İzinleri İçin Hazırlanacak Olan Hidrolojik Etüt Raporu Dispozisyonu” dokümanında belirtilmiştir.. Su tahsisi veya su kullanım izni talebinde bulunacak olan özel ve tüzel kişilerin bu çerçevede raporu hazırlaması ve bu raporun DSİ tarafından  onaylanması  gerekmektedir.

Su kullanım noktasındaki suyun miktarı veya baz akımının hesabı için genellikle yeterli (zaman aralığında) uzunlukta akım ölçümü bulunamaz.  Bu noktada  yeterli ölçüm olmaması durumunda belirli süreli ölçümlere dayanan  tahmin modellerine ihtiyaç duyulur. Ancak bu istatistiki tahmin modellerinden elde edilecek olan tahminlerin (kestirim değerlerinin) gerçeğe en yakın olabilmesi için bazı sınır şartlarının ve suyun hangi kaynaktan alınmak istendiğinin bilinmesi gerekir.

Belirli bir su kullanım noktasından  tahsisi veya kullanım izni talep edilecek  olan su, kaynak suyu veya yüzey suyu olabilir. Su alma noktasına yakın uzun süredir çalışan yağış ve akım gözlem istasyonlarının bulunması yapılacak tahmindeki hata payını azaltacaktır. Ancak suyun alınacağı kaynak ve havzada ölçülmüş iklim ve su verileri , su alınmak istenen yere göre çok büyük değişkenlikler gösterecektir.

 Bu anlamda  yakınında yağış istasyonu olmayan veye yeterli akım ve meteorolojik  verisi bulunmayan noktalardan  da idareye su tahsisi için talepler gelebilir.Bu durumda öncelikle yapılması gereken çalışma gerekli ve yeterli verinin elde edilmesi  için ölçümlerin yapılmasıdır.Çünkü en uygun tahminin yapılabilmesi için öncelikle yeterli ve doğru veriye ihtiyaç vardır.Bunun yanısıra tahmin için hangi istatistik modelin en uygun model olduğunun tespiti de büyük önem taşır.

Diğer bir deyişle yukarıda sözü edilen değişkenler ve eksik verilerin miktarı , su tahmini  için hangi istatisitik modelin tercih edileceği konusunda önemli bir rol oynar. Havza bazında su yönetiminin ve su tahsislerinin  uygulamaya geçirilmeye çalışıldığı bu dönemde su tahsislerinin güvenilir verilerle ve en uygun  tahmin modelleri kullanılarak yapılması  suyun adil ve verimli tahsisini sağlayacak ve daha sonra ortaya çıkacak birçok anlaşmazlığı şimdiden önleyecektir.

Bu nedenle   su tahsisi veya su kullanımı izin talepleri için hidroloji raporlarındaki tahminlerin yeterli güvenilir veri ile   en uygun tahmin modelleri kullanılarak yapılması gerekir.

Bunun yanısıra iklim değişiminin özellikle orta ve  güney bölgelerimizde yıllık akımları azaltıcı yöndeki etkili olabileceği  tahmin edilmektedir. Su tahsislerinde  bu gelişmenin olabildiğince dikkate alınmasına yönelik çalışmaların yapılması ve/veya yaptırılması uygun olacaktır.

images

Su tahsisleri, önümüzdeki dönemdeki havza ölçeğinde planlama  çalışmalarının en önemli unsurlarından biri olacaktır. Bu konuda en büyük ihtiyaç ise yeterli ve güvenilir hidrometeorolojik veri ihtiyacı olacaktır.Bu nedenle  bu ölçümlerin gerekli görülen yerlerde  güvenilir bir şekilde yapılmasının bir zorunluluk olduğu ilgili idare tarafından açıklanmalıdır.Su kaynakları ile ilgili gelecekte  her türlü talep ve tasarrufta bulunacak olan özel ve tüzel kişilikler  öncelikle yeterli ve güvenilir su ve meteorolojik ölçüm verilerine sahip olmaları gerektiğini bilmelidir. Bu zorunluluğun  ilgili dokümanlarda  verinin miktarı ve süresi  için  bilimsel kriterler  esas alınarak belirtilmesi çok önemli bir unsurdur. Bugün yapılacak bu çalışmaların suyun verimli  bir şekilde adil olarak tahsisi için çok önemli olduğu,  aksi taktirde gelecekte birçok  kişisel,sosyal ve hukuki sorunlara neden olacağı  şimdiden görülmelidir.

Bu konuyla ilgili bir makale hazırlama çalışmamız sürmekte olup bu köşede kısa süre içinde yayınlanacaktır.

 
Yorumlarınızı Bizimle Paylaşın

Sadece üyelerimiz yorum yapabilir, hemen ücretsiz üye olmak için Tıklayın

(E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır)
Yorumu Gönder
Henüz Yorum Yapılmamış