"Dünyada herkese yetecek kadar kaynak var, ancak herkesin hırsını karşılamaya yetecek kadar değil."  Mahatma GANDİ

Genel

Su Yönetiminde Uluslararası Yeni Paradigma'nın Ayak Sesleri

Dursun Yıldız İngiliz bilim adamı John Beddington' a göre "2030 yılına kadar yaşayanlar %50 daha fazla enerji,%50 daha fazla gıda ve % 30 daha fazla su ihtiyacı olan bir dünya görecekler.Ancak iklim düzensizlikleri bu talebin karşılanmasını çok zora sokacak". Dünyanın önemli bir bölümü hala  Su ,Enerji ve Gıda üretimi  arasında artan ilişkinin ve bunun olumlu ve olumsuz doğrultuda yaygın  bir etki alanının olduğunun farkında değil.Son dönemde bazı uluslararası toplantılarda konuşan  uzmanlar özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan  dünyanın bu ilişkinin tam olarak farkına  varmadığı görüşünde. En basitinden  Su ve Enerji arasındaki ilişki, sadece hidroenerji üretimi ve suyun topluma ulaştırılması için gereken enerji ile  sınırlı değil.Gıda üretimi,sera ve diğer çiftliklerde kullanılan enerji,üretilen besinlerin transferi için kullanılan enerji , biyo yakıt için enerji bitkisi üretiminde kullanılan su alanlarında bu ilişki artıyor.Su kullanmayan enerji üretim tesisi yok gibi.Bu enerji tesislerinin birincil enerji kaynaklarının çıkartılmasında ve üretime hazır hale getirilmesinde de su kullanılıyor. adsız Suyun önemi ve kaynak maliyeti Bazı uzmanlar "Bu gelişmeler bir paradigma değişimi ihtiyacını ortaya koyuyor.Su ve kaynak olarak değeri ile ilgili yeni bir düşünce değişiminin  ihtiyacı içindeyiz.Su yönetimi yakın gelecekte bulutlardan maliyetine kadar tüm su sistemini ele almak durumunda olacak." şeklinde açıklamalar yapıyor.Bir paradigma değişimi ihtiyacı içinde olduğumuz kesin.Ancak bu değişimin suyun bir insan hakkı olduğu "kabulü" ile daha doğrusu insanı ve doğal çevreyi önceleyen bir anlayışla  ne denli uyumlu olacağı belirsizliğini koruyor. Yukarıda özetle ele alınan  sistem yaklaşımı içinde su kaynakları teknik olarak Yeşil,Mavi,Gri Su diye ayrılmış durumda .
  • Toprak tarafından emilen ve düşen yağışın yaklaşık % 60'ı olan Yeşil Su
  • Yeraltında ve yüzeydeki  göl,akarsularda biriken,akan  ve yağışın %40'ı olan Mavi Su
  • Doğrudan kirletilen ve kullanılarak atılan ancak arıtılarak kullanılabilecek olan Gri Su   şeklinde ele alınıyor.
Gelecekte karşı karşıya kalacağı riskler dikkate alındığında su yönetiminin böyle bir temel yaklaşım ihtiyacı içinde olması doğru.Ancak  bu konudaki çalışmalar ve uyum programlarında global ölçekte istenilen ilerleme tutturulabilmiş değil. Kriz kapıyı çaldıktan sonra bu gelişmelere yeterince hazır olmayan  ülkelerin içine düşeceği durum gelişmiş dünyayı rahatsız ediyor.Çünkü bu etkiler bölgesel ve küresel güvenliği tehdit edebilecek ölçekte olacak. Bu da su yönetiminde  uluslararası yeni paradigma ihtiyacını ortaya çıkartıyor. Bunun için çalışmaların hızlandığını görüyoruz. Su ayakizi Uluslararası toplantılarda " embedded water" saklı su ,ve su ayakizi kavramlarının bu   su tanımları ve yeni konsept içinde  daha anlamlı bir şekilde tartışılabileceği ileri sürülüyor.Dünya Su ayak izinin tesbiti için yapılacak bir çalışmanın metodolojisi de  yine uluslararası su forumlarında son dönemde  çokça öne çıkan konulardan biri.
  • Diğer taraftan su sorunlarına gelecek perspektifi ile bakıldığında sınıraşan suların kaynaklarına sahip olan ülkelerin ne kadar güvenilir oldukları da sorgulanıyor.
  • Küresel gıda ve mal ticaretine konu olan mamul maddelerde  su ayakizlerinin, ekonomik anlaşmalarda ve ticari ilişkilerde  halen dikkate alınmadığı ileri sürülüyor.
  • Suyun kaynak olarak kullanıldığı Hidroelektrik enerji üretiminde suya kaynak maliyeti ödemediği ileri sürülüyor. Bu durumun  özellikle hidrokarbonlarla yapılan enerji üretimi için haksız rekabet koşulları oluşturduğu konuşulmaya başlandı.
  • Suyun, kar amacı ile yapılan  enerji üretiminde kaynak maliyeti ödenmeden kullanılmasının doğru olmadığı ileri sürülüyor.
Uluslararası forumlarda dillendirilmeye başlanan tüm bu yeni değerlendirmelerin   yeni küresel politikaların ayak sesleri olduğu açık.Paradigma değişimi ile açılacak olan yeni kapılardan yeni politikalar çıkacak. Bu politikaların  gelişmekte olan ülkeler , doğal çevre ve yoksullar açısından neler getirebileceği ,insanlığın 21. yüzyıla ulaşmasını sağlayıp sağlamayacağı yakın geleceğin önemli gündemi olacak. adsız İklim Değişikliği  ve Paradigma Değişimi Su Yönetimi alanında paradigma değişimini gerektirecek birçok neden var .Bu paradigma değişimini zorlayan en temel neden ise  iklimlerde beklenen düzensizlik. Dünya nüfusunun yaklaşık yarısı  sınıraşan su havzalarında yaşıyor. Buna  rağmen, ticari veya siyasi anlaşmalarda ve dokümanlarda  suyla ilgili belirsizlikler ve yapılması gerekenler  yeterince yer almıyor. Aslında iklim düzensizliklerinin olası etkileri dikkate alındığında suyun planlanmasından yönetimine kadar bir radikal düşünce devrimine ihtiyaç olduğu ortaya çıkıyor.  Ancak  bu düşüncede değişim yaratılırken gerçek  amacın ne olduğu önem taşıyor. Burada öncelikli amaç insan ve çevre odaklı olmalıdır.Ancak bugüne kadar ortaya çıkan tablo   öncelikle küresel ekonomik sistemin bu düzensizliklerden  en az etkileneceği önlemlerin alınması şeklindedir. Yani iklimsel düzensizliklerin yoksul ülkelerde yaşayanların yeterli su,gıda ve enerjiye ulaşmasında yaratacağı sorunların öncelikle ekonomik çıkar ile  ulusal ve bölgesel güvenlik açılarından ele alınacağı görülüyor. Bu durumda gelişmiş ülkelerin destekleyeceği  önlemler de  bu ülkelerin o bölgelerde uyguladıkları  sürdürülebilir kriz politikalarına uygun olacaktır.Bu durumda iklim değişiminin yaratacağı paradigma değişiminin çevre ve insan odaklı etkisinin kısıtlı kalacağı  görülmektedir. adsız Azgelişmiş Dünya ve Yeni Paradigma Görünen o ki birçok riske rağmen azgelişmiş ülkeler yine gelişmiş dünyanın kendileri için alacakları kararları bekleyecekler Gelişmiş dünyadaki birçok kuruluş gibi Chartered Institution of Water and Environmental Management İngiltere'de Royal Academy of Engineering , the Institution of Civil Engineers ile birlikte bir rapor hazırladı[1] .Bu raporda da Paradigma değişiminin zorunlu olduğundan ve neler yapılması gerektiğinden söz ediliyor. Gelişmekte olan dünya daha konuyu anlamaya çalışırken gelişmiş  dünya alınacak önlemler konusunda hazırlıklarını yapmaya başladı bile... Raporda sorunlara çözüm için sistem yaklaşımının gereği vurgulanıyor. Gelişmiş dünya iklim düzensizlikleri kapsamında su, gıda ve enerji ilişkisini   daha iyi anlamak,belirsizlikleri ortadan kaldırmak   ve bundan en az etkilenmek için çalışıyor. Gelişmekte olan dünya ise onların ne yaptığını anlamaya çalışıyor. [1] 'Global Water Security - an engineering perspective' 2012 Chartered Institution of Water and Environmental Management (CIWEM) 15 John Street, London, WC1N 2EB
Yorumlarınızı Bizimle Paylaşın

Sadece üyelerimiz yorum yapabilir, hemen ücretsiz üye olmak için Tıklayın

(E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır)
Yorumu Gönder
Henüz Yorum Yapılmamış

Ziyaretçi İstatistikleri

Aktif ziyaretçi sayısı: 14 Bugünkü ziyaretçi sayısı: 365 Toplam tekil ziyaretçi sayısı: 155141