ÜLKEDE SU BARIŞI DÜNYADA SU BARIŞI 

Genel

BIYOCESITLILIK SADECE BIR DOGA KORUMA KONUSU MUDUR?

Eyüp Yüksel 5 6 2019   Ülkemize daha cok yabanci kaynaklardan, yabanci dillerde gelen bir kavram biyocesitlilik. Boyle bir kavram okulda derslerimizde yoktu. Yillar sonra ortaya cikti.
Bizler cevre konusu olarak genellikle milli parklari, av ve yaban hayatini, bir de cevre temizligini bilirdik. Imar planlari ve belediye islerinde de yesil alanlari. Simdiye kadar belki bir cok Yesilcam, Hollywood filminde cok guzel, ilginc habitatlari seyrettik, normlara uygun bir tanimi o zamanlar yapilmamis da olsa, o guzel manzaralarin cesitliligi aslinda zihinlerimizde yet etti. Bir Selahaddin Eyyubi, bir Malkocoglu filminde ilginc kumul habitatlari seyrettik, ortamda kiliclar sakirdarken, develer, atlar ulasimda kullanilirken.
Biyocesitlilik terimi sonralari ulusal mevzuatimiza da girdi. Buyuk onem verilmeye baslandi, oylesine ki Devlet Planlama Teskilati (DPT)'nda sadece biyocesitlilik projelerine ayrilmis bir kalem vardi, yillara sari. Ancak bu terim, daha hala yakindan tanimamiz ve toplumsal hayatimizin somut gercekleriyle birlikte dusunmemiz, ele almamiz gereken bir kavram.
BIYOCESITLILIGIMIZI SADECE SINIFLAMA VE HARITALAMA SEVIYESINDE BILIYORUZ ve KAYBEDIYORUZ (Bir varligi bilmek yetmez, bilsek de kaybedebiliriz):
Cografi isaretler sunumu videosu: Iktisatci Sayin Ersin Sahinoz'den:
BIYOCESITLILIK HALA BIZE DISARIDAN SUNULAN ECNEBI, TURISTIK BIR KONU GIBI GELIYOR:
Bu kavrami sevimli bulduk, hasir nesir olduk ama bence kendimizi ona hala biraz da olsa yabanci hissediyoruz, cunku disaridan ithal yeni konularla mevcut, eskiden gelen yerel gerceklerimiz hala birbirlerinden ayri dunyalarda bulunuyorlar.
Biyocesitliligi de futbol gibi, doviz kuru, meyve sebze pazar fiyatlari gibi yerli bir konu haline getirmeliyiz, artik gundelik yasantimiza sokmaliyiz. Toplumumuzun buna ihtiyaci var ve okullarimizdaki egitim programlarinda bu yok. Halkin kendi urettigi ve tukettigi gidasinin kokenlerini bilmesi, korunmasini talep etmesi ve kendi elleriyle kendi biyocesitliligini tahrip etmekten vazgecme bilincini kazanmasi icin bu sekilde bir egitimin verilmesi sart.
Bu yaygin egitim programinda doga muhafaza, yani doga koruma psikolojisi dalinin olanaklarindan da yararlanilabilir. Surasi hic unutulmamali, cevre konusu zihinlerde yuzeysel, tek boyutlu kaldi mi, veya bilimin disina itildi mi, bu da yetmez  sadece kati bir sekilde bilimle ele alinarak, toplumlarin hayatinda cok ihtiyac duyulan bilim politika arayuzu gelistirilemezse toplum diger bir cok alanda da kayiplara ugrar, ayrica elindeki mevcut imkan, firsat ve kozlarini goremedigi gibi, gelecegini de kurgulayamaz. Biyocesitliligin gidisati, ulkelerin kendi gelecegine dair tahminler yapmasinda cok guclu ve derin bir enstrumandir. Gelecegimiz icin senaryolar hazirlarken, onun sayedinde diger kilit konu ve sorunlarin da gelecekte ulkemizin calisma ve vazife planinda ne sekilde yer alacagini anlariz. Biyocesitlilige vakif olmus ulkeler bu sermayenin bilgi tabaniyla FED ve kendi ulusal merkez bankalarindan gelen isaret ve verilere nazaran daha isabetli projeksiyon yapabilirler. Nitekim yapiyorlar da.
Profesyonel anlamda durum boyle gorunuyor, yani biyocesitlilik ve benzer, ilgili terimler hala ceviri (tercume) yeni bir konu olarak goruluyor, toplumun gundemindeki yerini almis demirbas konularla butunlesemiyor. Mesela pazara, bakkala, kasaba gidildiginde yasamimizdaki yeri ve onemi unutuluyor. Ustelik tam da hatirlanacak bir yer iken. Durum, yaklasim, bakis acisi, elindekiyle, bildiginle veya bilmediginle, aliskanliklarla ve rahatlik konfor alani ile yetinme tavri. Bu durum Avrupa'da da boyle gorunuyor.
Halkin dunyasinda, yani hepimizin gundelik ortak yasantimizda ise emlak, park, doviz kuru, gida, beslenme, otomobil satis fiyatlari, pazar, bakkal, manav, kasap, fiyatlar, guncel ve iceriye donuk medyatik kavgalar ve kisir cekismeler ile borsa hala daha guncel, baskin konular olmayi surduruyor.
Basin, yani nam-i diger medya ve sosyal medyada ise bir iki yabanci kelime, cazip, siradisi fotograf barindiran alafranga ecnebi kuruluslarin paylasimlari ve iklim degisikligi baglantili cevre olaylari ve haberleri, guzel hayvan ve bitki fotograflari ve kutuplardan, Amazon'dan, Serengeti'den, Yellowstone'dan guzel manzaralar gundemi dolduruyor ve nemelazim, yasam tuketilip gidiyor iste. Hep uzakta, birbirinden kopuk duran veya tutulan biyocesitlilik ve diger ilintili alanlari.
Oysa biz caliskan, gayretli bir toplumduk, niye boyle olduk?!  Niye bu haller geldi basimiza?! Mahallesinde, baginda, bahcesinde, simdilerde mahalle adi verilmis koyunde ciftinde, cubugunda, adini koymasak da biyocesitlilikle hasir nesir bir toplumduk, adini koymasak da biyocesitliligi tasarruf ideolojisinin, inancin saglam cercevesinde derinden kavrayan.
Her seyden once toplumda biyocesitliligin algilanma sekli halen daha cok gorsel duzeyde, fotograflarla algilanan sevimli, orijinal ve ama yeni ve bizim biraz uzagimizdaki, disimizdaki bir konu. Biyocesitlilik butcelerle, fonlarla, finansla yabanci proje destekleriyle ilintilendirilen soguk bir konu basligi ayni zamanda, Dunya Ticaret Orgutu (DTO) ve Dunya Bankasi (DB)'nin diger soguk ve halka, siradan insanlara uzak konulari gibi.
Kamuoyunda cok fazla tekrarlanan haberler, malumat ve veriler beklenenin tersine sakin beyinleri uyusturuyor olmasin. Belki dopamin bagimliliginin toplumun siki dokusunu gevsettigi olasi gercegini sosyal bilimciler, norobilimciler inceleyecek. Biyocesitliligin ve ekosistemin gucunun henuz toplumun gundemine dogru bir sekilde ve yeterince giremedigini goruyoruz. Diger ilgisiz gundemlerin bombardimani, zihnimizi uyusturarak biyocesitlilik ve ekosistem gibi konularin icsel dunyamizda ve gundelik yasantilarimizin pratiginde, maruz kalinan sosyoekonomik gercekleri olusturan baslica aktor oldugu ustaca unutturularak dogru bir sekilde vd yeterince yer almamasina sebep oluyor.
Insanimiz da giderek tipki Avrupalilar, Amerikalilar gibi bu biyocesitlilik, doga ve cevre konularini da kendi ozel hayatinda, dar ilgi alaninda birer hobi olarak gormeyi yeniliyor ve boylece yalniz, edilgen kalmaya devam ediyor. Oysa biyocesitlilik bir koleksiyon, goruntuleme hobisinden oteye ekonomik, stratejik onemi olan ciddi bir kaynaktir. Bu kavram salt estetik, "disimizdaki dunya", ozel ilgi ve merak alani degildir. Gerci halkimiz simdilerde gida ile biyocesitlilik arasinda bir baglanti kurmaya baslamis gorunuyor, ama bu asama bile biyocesitliligin yasanan bir dunyanin iskelet ve kas sisteminin oldugunu gostermede sinirli kalabilir, indirgemeci ve pragmatist bir bakis acisi olarak addedilebilir.
1980 yilindan itibaren insanimiz genelde, kendi belirledigini zannettigi mumkun olabilen en dar alanda kalarak rahatlamaya, sorumluluk almamaya calisiyor, ama bir turlu de rahatlayamiyor, kendini biteviye yineleyen bireylere, ailelere, grupcuklara donusuyor.
Bu durumda yazili olmayan ama artik acikca ortaya cikmis olan bir gorevimiz var; toplumu ve burokrasiyi gelecege hazirlamamiz gerekiyor. Yeni, anlasilmasi gorece zor ve yabanci konularin daha iyi anlasilmasini saglamamiz gerekiyor. Bizlere dusen gorev bu. Hepimiz, her seviyede, birlikte ve elimizden geldigince bu anlasilma duzeyini olabilen en yuksek seviyesine cikarmamiz gerekiyor. Halk simdi bilmediginden bunu beklemiyor, ama bilse derhal onem verip, sahip cikacak. Saglam bir toplum yapisinin ortaya cikarilmasinda biyocesitliligin halkin geleneksel isbirligi yontemi imece ile muhafazasi cok ciddi bir katkisi olabilir, hatta kurumsal ciddi kaybimiz Koy Enstitulerinin bu dogrultuda amaclanmis birlestirici, saglamlastirici ve kalkinmaci rolunu bir nebze olsun ustlenebilir.
Yorumlarınızı Bizimle Paylaşın

Sadece üyelerimiz yorum yapabilir, hemen ücretsiz üye olmak için Tıklayın

(E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır)
Yorumu Gönder
Henüz Yorum Yapılmamış

Ziyaretçi İstatistikleri

Aktif ziyaretçi sayısı: 9 Bugünkü ziyaretçi sayısı: 792 Toplam tekil ziyaretçi sayısı: 267464