"Dünyada herkese yetecek kadar kaynak var, ancak herkesin hırsını karşılamaya yetecek kadar değil."  Mahatma GANDİ

Genel

TÜRKİYE’NİN İKLİMSEL DEĞİŞKENLİK VE SOSYO-EKOLOJİK GÖSTERGELER AÇISINDAN KURAKLIKTAN ETKİLENEBİLİRLİK VE RİSK ÇÖZÜMLEMESİ

TÜRKİYE’NİN İKLİMSEL DEĞİŞKENLİK VE SOSYO-EKOLOJİK GÖSTERGELER AÇISINDAN KURAKLIKTAN ETKİLENEBİLİRLİK VE RİSK ÇÖZÜMLEMESİ Drought Vulnerability and Risk Analysis of Turkey with Respect to Climatic Variability and Socio-Ecological Indicators Murat Türkeş Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi murat.turkes@boun.edu.tr (Teslim: 13 Ekim 2017; Düzeltme: 7 Kasım 2017; Kabul: 28 Kasım 2017) (Received: October 13, 2017; Revised: November 7, 2017; Accepted: November 28, 2017) Abstract The main aim of the present study is to perform a vulnerability and risk analysis of Turkey along with a scientific evaluation for the results of analysis based on the observed drought events in Turkey by considering the recent trends and approaches on the subject for disaster risk management of the weather and climate extremes and disasters towards the climate change adaptation and reducing its impacts. Economic and social loses caused by weather and climate-related extreme events and disasters have been increasing with a great spatial and inter-annual variability in many regions of the world and in Turkey. The character, severity and impact powers of the extreme weather and climate events and disasters closely depend not only on exposure and vulnerability levels that are varying across temporal and spatial scales, but also depend on economic, social, geographic, demographic, cultural, institutional, governance, and environmental and ecological factors. A large part of Turkey is located over the dry-summer subtropical macro climate belt characterised with many climate and climate-related problems arising from its nature. Turkey is a mid to high climate risk-prone country, with respect to not only present climate, climate change and variability, but also future climate. Turkey is also one of the South-eastern Europe and the Eastern Mediterranean countries that are considerably vulnerable to desertification processes varying mid to high degrees. In the study, a Social Vulnerability Index (SVI) was used for determining “Turkey’s ‘Potential’ Drought Hazard/Disaster Risk.” The SVI is a tool that was originally developed and applied in the United States to help emergency response planners and public health experts and officials geographically identify and map the communities that will most likely need support before, during, and after a hazardous event. The estimation for Turkey’s Vulnerability Index in terms of the impacts of drought events was based on five vulnerability factor classes including “(i) Education statue with one indicator”, “(ii) Demography with four indicators”, “(iii) Economic activity with six indicators mostly related to agricultural activities and production”, “(iv) Public health and health protection statues and public coping capacities with five indicators”, and “(v) Natural environmental features with three indicators.” In this frame, based on a well-known drought risk formula and the climatological drought occurrence probabilities estimated from the standardised precipitation index (SPI) series of Turkey, “Turkey’s Drought Hazard/Disaster ‘Potential’ Risk Modelling and Valuation” were performed and mapped on the main administrative city provinces by using the spatial analysis tools of a geographical information system (GIS). Keywords: Climate change and variability, weather and climate extremes, disaster, exposure, vulnerability and risk analysis, disaster risk management. Öz Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin gözlenen kuraklık olaylarına dayalı etkilenebilirlik ve risk çözümlemesinin bilimsel bir değerlendirmesini yapmaktır. Hava ve iklim ilişkili ekstrem (aşırı) olayların ve afetlerin neden olduğu sosyal ve ekonomik kayıplar, Türkiye’de ve Dünyanın birçok bölgesinde önemli bir alansal ve yıllararası değişkenlikle birlikte artmaktadır. Aşırı hava ve iklim olaylarının ve afetlerinin niteliği, şiddeti ve etkileme gücü, alansal ve zamansal ölçeklerde değişen maruz kalma (bakı) ve etkilenebilirlik düzeylerinin yanı sıra, ekonomik, sosyal, coğrafi, demografik, kültürel, kurumsal ve yönetişimsel (ör. uyum), çevresel ve ekolojik etmenlere de yakından bağlıdır. Türkiye’nin oldukça geniş bir bölümü, yazı kurak subtropikal Akdeniz iklim kuşağında yer alır. Türkiye hem günümüz iklimi, iklim değişikliği ve değişkenliği hem de gelecek iklimi açısından orta-yüksek riskli ülkeler arasındadır. Türkiye aynı zamanda çölleşmeden etkilenebilirliği ciddi (ortadan yükseğe değişen) bir Güneydoğu Avrupa ve Doğu Akdeniz ülkesidir. Çalışmada, Türkiye’nin ‘Potansiyel’ Kuraklık Afet ve Felaketinden Etkilenme Riskinin saptanması için, özellikle Amerika Birleşik Devletleri (ABD) gibi gelişmiş ülkelerde uygulanmakta olan bir Sosyal Etkilenebilirlik İndisi (SEİ) kullanıldı. SEİ, şiddetli afetlerde ya da afet boyutundaki olaylardan önce, sırasında ve sonrasında çoğunlukla yardıma gereksinimleri olan toplulukları coğrafi olarak tanımlayan ve haritalayan acil yardım plancıları ve halk sağlığı uzman ve görevlilerine yardım amacıyla geliştirilmiş ve uygulanmaktadır. Kuraklık olaylarının etkileri açısından Türkiye’nin Etkilenebilirlik İndisi’nin kestirimi, 5 etkilenebilirlik etmen sınıfı dikkate alınarak gerçekleştirildi. Bunlar: (i) Öğretim durumu (1 indikatör), (ii) Demografi (4 indikatör), (iii) Ekonomik etkinlik (6 indikatör), (iv) Sağlık, sağlık koruma ve baş edebilme kapasitesi (5 indikatör) ve (v) Doğal çevre özellikleri (3 indikatör). Bu çerçevede, iyi bilinen bir kuraklık risk formülü ve Türkiye’nin standartlaştırılmış yağış indisi (SPI) dizilerinden kestirilen klimatolojik kuraklık oluşum olasılıklarına dayanarak, “Türkiye’nin Kuraklık Felaket/Afet ‘Potansiyel’ Risk Modelleme ve Değerlendirmesi’ gerçekleştirilerek, bir coğrafi bilgi sistemleri (CBS) alansal analiz olanağı kullanılarak iller için haritalandı. Anahtar Kelimeler: İklim değişikliği ve değişkenliği, hava ve iklim ekstremleri, afet, bakı, etkilenebilirlik ve risk çözümlemesi, afet risk yönetimi. Tüm makaleyi okumak için lütfen tıklayınız TÜRKİYENİN İKLİMSEL DEĞİŞİKLİK AÇISINDAN KURAKLIKTAN ETKİLENEBİLİRLİK GÖSTERGESİ    
Yorumlarınızı Bizimle Paylaşın

Sadece üyelerimiz yorum yapabilir, hemen ücretsiz üye olmak için Tıklayın

(E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır)
Yorumu Gönder
Henüz Yorum Yapılmamış

Ziyaretçi İstatistikleri

Aktif ziyaretçi sayısı: 10 Bugünkü ziyaretçi sayısı: 167 Toplam tekil ziyaretçi sayısı: 52286