ÜLKEDE SU BARIŞI DÜNYADA SU BARIŞI 

Genel

Farkındamıyız- Dünyamızdan bir STEPHEN HAWKING  geçti.

16 Mart 2018 Çarşamba   Molla Gürani Koç Stephen Hawking; fizikçi, görev edindiği “Where did the Universe come from?”  sorusunun cevabına adadığı hayatı 76 yaşında sonlandı. Vefatı 14 Mart 2018 sabahının erken saatlerinde gerçekleşen fizikçinin ölümü Cambridge Üniversitesi tarafından da teyit edildi. Nasa, saat 08:06 da twitter’a ünlü fizikçi için taziye mesajı gönderdi.  “Teorileri, dünyamızın keşfetmekte olduğu bir olasılıklar evreni açığa çıkardı. 2014'te @Space_Station üzerinde astronotlara söylediğin gibi, microgravity’de superman gibi uçmaya devam edebilir misin?” Stephen William Hawking, 8 Ocak 1942'de Oxford'da doğdu. Biyolog olan babası, annesiyle birlikte Almanya'da bombardımanlardan kaçıp Londra'ya taşınmıştı. Oxford Üniversitesi'ni birincilikle bitirip Cambridge Üniversitesi'nde kozmoloji (evren bilimi) doktorası yaptı. İsim yapmış kozmolog Sir Fred Hoyle’ la çalışamadı ama Denis Sciama’nın danışmanlığında doktorasını almak ona hastalığının bile engelleyemeyeceği pırıltılı ve başarılı bir kader tayin etti. Bu dönem Hawking için şans ve talih yıldızının onun için parladığı bir dönemdi ve (belki de birçoğumuz içinde gerçekleşmeye çalışan ama ıskaladığımız) olumlu birçok faktör bir araya geldi. Hawking Relativistic- Rölativisttik cosmologist yani evreni bir bütün olarak araştıran (cosmologist) ve bunu Relativite- Rölativite Teorisini kullanarak gerçeklemeye çalışan (relativistic) bilim adamı olarak yolunu kısa zamanda bulmasına yardımcı oldu. Sciama, Roger Pentrose ve eşi Jane Wilde’ nin bu dönemde hayatına girmesi, kendisinde gelişen amyotrophic lateral sclerosis, kısa adıyla ALS hastalığı; motor nöron sinirlerinin felci, dahi yolunda engel olamadı. Bu uzun dönemi kapsayan çalışmaları sonuç verdi ve Einstein’in uzay ve zamanını kapsayan Genel Görelilik kuramının evren için Big- Bang’ le başlayıp kara deliklerle sonlandığını gösterdi. Bu sonuç kuantum mekaniği ile Genel Görelilik kuramının birleşmesini ortaya koyuyordu ve yirminci yüzyılın ikinci yarısının en büyük buluşlarındandı ve evreninde bir sonu ve sınırı olduğunu gösteriyordu. Bunu kara deliklerin kuantum fiziğinin izin verdiği ölçüde dalgalanmasıyla yarattığı enerji parçacıklarının etkileşip birbirlerini yok etmesiyle ilgili yaptığı ve 'Hawking Radyasyonu' olarak bilinen keşfi takip etti. Belki de en ilgi çekici olan, evrenin belirlenen yasalara göre geliştiğini söylediği 'Her şeyin Teorisi’ydi. "Bu yasaların tamamı bize evrenin nasıl doğduğuna ilişkin sorulara yanıt verebilir" dedi Hawking. "Evren nereye gidiyor, bir sonu olacak mı? Eğer olacaksa nasıl sona erecek? Eğer bu soruların yanıtlarını bulursak, Tanrı'nın zihnini de anlamış oluruz." Popüler kültürün de parçası olan Hawking, Simpson çizgi filminde Homer’la, Red Dwarf komedi dizisinde kendisi olarak ve Uzay yolu II: Yeni Jenerasyon filminde de hologram olarak yer almıştı. Pink Floyd The division Bell albümünde yer alan “keep talking” şarkısında Hawking’ in mekanik sesini kullanmıştı. 1988'de evren bilimi rehberi olan kitabını Zamanın Kısa Tarihi: Büyük Patlamadan Karadeliklere adlı kitabı en çok satanlar listesine girdi ama kaç kişinin kitabı sonuna kadar okuyabildiği ise belirsiz. Kitap, 10 milyondan fazla kopya sattı ama Hawking, bunun 'hiç bitmeyen en popüler kitap' olduğunun farkındaydı. 2011 yılında Ceviz Kabuğundaki Evren (The Universe in a Nutshell) kitabını yayımladı. 2007 yılında özel geliştirilen bir uçağın içinde yer çekimi olmayan ortamı deneyim eden ilk felçli kişi oldu. Hawking bunu, uzay seyahatine ilgiyi artırmak için yaptığını söyledi. Hawking uzayla ilgili görüşlerini şöyle dile getirmişti: "Yeryüzündeki yaşamın, aniden çıkabilecek bir nükleer savaş, genetiği değiştirilmiş bir virüs gibi felaketler ve giderek artan başka tehlikelerle yok olma tehdidiyle karşı karşıya olduğuna inanıyorum. İnsanoğlunun uzaya gitmediği sürece bir geleceği olduğunu sanmıyorum. Bu yüzden, insanların uzaya ilgi duymasını teşvik etmek istiyorum." Hawking'in hayatı ilk eşi Jane Hawking'in tanıklıkları ve yaşadıklarına dayandırılan bir filmle beyaz perdeye taşındı. The Theory of Everything (Her Şeyin Teorisi) adlı film 2014 yılında vizyona girdi. Hawking, kendisini oynayan Eddie Redmayne ile role hazırlık sürecinde bir araya geldi. Discovery Channel'daki bir programda Hawking, başka bir yerlerde bir hayat olduğunu düşünmenin mantıklı olduğunu söyledi, uzaylıların da yeryüzünü istila edip kaynaklarını ele geçirdikten sonra terk edebileceği uyarısını yaptı. Hawking, bir yazısında tüm hayatı boyunca motor nöron rahatsızlığından mustarip olmasına rağmen, bu hastalığın kendisini çekici bir aileye sahip olmak ve başarıya ulaşmaktan alı koyamadığını dile getirdi ve umuda dair şunları söyledi: "Bu da umudu kaybetmemeniz gerektiğini gösteriyor…" İşte Hawking’ in bilim adamı Boltzman gibi mezar taşına 2002 yılında dile getirerek konmasını istediği Hawking sabiti (Equation) Bu formül Kara Deliğin Entropisini açıklıyor. Bu konunun gündeme geldiği gün Hawking 60. Yaş gününü kutladığı “teorik fiziğin ve evren bilimin yarını” seminerindeydi. İş arkadaşı Jacob Bekenstein ile üzerinde çalıştıkları ve mezar taşında yer almasını istediği formülde termodinamiğin önemli miktarları birbirine bağlanmış durumda. Büyük harf S, kara deliğin fiziksel özelliklerini A alanı için ve diğer semboller evrensel sabitler olarak; k Boltzmann sabiti, c ışık hızı sabiti, üstü çizgili h indirgenmiş Planck sabiti ve G harfi de evrensel çekim sabiti olarak yer alıyor.  Dikkat çekici nokta, kara deliğin entropisi hacmiyle değil yüzey alanıyla orantılıdır. Çünkü kara deliğin yüzeyi olay ufkudur ve bunun ötesine hiç bir şey kaçamaz. Kara delikler yüksek ısıya sahip olmaları sonucu kuantum mekanik bu çok fazla yoğun yapılara Hawking radikalin formülü ile önerilmişti.   Kaynaklar:      www.hurriyet.co.tr/teknoloji/steğhen-hawking www.bbc.com/turkce/haberler https://www.nytimes.com/2018/03/14/obituaries/stephen-hawking-dead.html https://www.biography.com/people/stephen-hawking-9331710 http://www.iflscience.com/physics/stephen-hawking-asked-to-have-his-most-famous-equation-on-his-tombstone/ Stephen Hawking ve kitaplar: Türkçe’de Stephen Hawking kitapları için: https://www.dr.com.tr/Yazar/stephen-hawking/s=94127 http://www.kitapyurdu.com/yazar/stephen-hawking/2568.html sitelerinden istifade edilebilir. Derleyen: Molla Gürani Koç    
Yorumlarınızı Bizimle Paylaşın

Sadece üyelerimiz yorum yapabilir, hemen ücretsiz üye olmak için Tıklayın

(E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır)
Yorumu Gönder
Henüz Yorum Yapılmamış