OECD Su Yönetişimi İlkeleri
Su Kaynaklarının endişe verici durumu daha azla daha fazlayı başarmamızı gerektiriyor.
Dünyada su ve su ile ilgili sektörler üzerinde artan küresel baskı bizi harekete geçmeye çağırıyor:
Erişilebilir ve yüksek kalitedeki tatlı sular, sınırlı ve değişken kaynaklardır. OECD projeksiyonlarına göre günümüzde dünya nüfusunun %40’ı su stresi altında olan nehir havzalarında yaşamaktadır ve 2050 yılına gelindiğinde suya olan talep %55 oranında artacaktır (OECD, 2012a).
Tüm dünyada akiferlerin kapasitelerinin üzerinde kullanılması ve kirletilmesi nedeniyle gıda güvenliği, ekosistemlerin sağlığı ve güvenilir içme suyu temini tehlike altına girmekte ve bu durum diğer pek çok etkinin yanı sıra toprak çökmesi riskini de artırmaktadır.
2050 yılına gelindiğinde hâlâ 240 milyon insanın temiz suya 1,4 milyar insanın ise temel hıfzıssıhha olanaklarına erişimi olmayacağı tahmin edilmektedir.
OECD ülkelerinde su altyapısı eskiyip, teknoloji zamanın ihtiyaçlarına yetişememektedir ve yönetişim sistemleri de genellikle artan talep, çevresel sorunlar, kentleşme, iklimsel dengesizlikler ve sudan kaynaklanan felaketlerle baş etmek için gereken donanıma sahip olmaktan uzaktır.
2050 yılına kadar sadece su temini ve hıfzıssıhha altyapısını yenilemek ve geliştirmek için gereken yatırım miktarının 6,7 trilyon ABD dolarını bulması beklenirken, buna suyla alakalı daha geniş çaplı altyapı yatırımları dâhil edildiğinde ise 2030' yılına kadar bu miktarın üç katına çıkacağı düşünülmektedir (OECD, 2015c).
SU ÇOK PARÇALI BİR SEKTÖR
Su sektörü kendine has özellikleri nedeniyle çok katmanlı yönetişime açık ve hassas bir yapıdadır.
Su sektörler, mekânlar ve insanlar arasında olduğu kadar, coğrafi ve zamansal ölçekler arasında da bağlantı kurabilir. Çoğu durumda hidrolojik sınırlar ile idari sınırlar birbirleriyle örtüşmez.
Tatlı su kaynaklarının yönetimi (yüzey ve yeraltı suları) hem küresel hem yerel bir konudur ve kamusal, özel ve kâr amacı gütmeyen paydaşların karar alma, politika yapımı ve projelendirme için biraraya gelmelerini gerektirir.
Su sektörü fazlasıyla sermaye yoğun ve tekelci bir yapıdadır, önemli piyasa aksaklıklarının önüne geçebilmek için koordinasyon gereklidir.
Su politikaları doğası gereği karmaşık bir yapıdadır ve sağlık, çevre, tarım, enerji, alan planlaması, bölgesel gelişme ve yoksullukla mücadele gibi kalkınma için kritik konularla güçlü bir bağlantı içindedir.
Ülkeler karmaşık yapıdaki ve kaynak yoğun sorumluluklarını, değişen ölçülerde yerel yönetimlere devretmektedir. Bu durum, yönetim katmanları arasında bağımlılığa neden olmakta ve kurumsal dağınıklığı azaltmak için koordinasyon ihtiyaç doğmaktadır.
Gelecekte ortaya çıkacak olan su sorunlarıyla mücadele edebilmek için “ne yapmalı?” sorusunun yanı sıra “kim?”, “neden?”, “hangi yönetim kademesince?” ve “nasıl?” sorularının da yanıtlanması gerekmektedir. Politik çözümler ancak uyumlu bir yapıda, paydaşları dahil eden, iyitasarlanmış idari çerçevelerle, uygun, erişilebilir veriler eşliğinde ve yeterli kapasite, entegrasyon ve şeffaflık tesis edildiği takdirde işe yarayabilir.
Geleceğe hazırlıklı olmak için kurumlar değişen şartlara uyum sağlayabilmelidir. Siyasi irade ve istikrar, daha katılımcı ve sürdürülebilir uygulamalara geçiş yapılabilmesi için elzemdir.
Raporun tümüne ulaşmak için tıklayınız
OECD SU YÖNETİŞİMİ PRENSİPLERİ -min
Yorumlarınızı Bizimle Paylaşın
Sadece üyelerimiz yorum yapabilir, hemen ücretsiz üye olmak için Tıklayın