Ekvator Çizgisinde bir Ülke: Uganda
Dursun Yıldız
Türkiye’den Uganda –Entebbe için bilet alsanız bile önce Rwanda’ya gideceksiniz. THY önce Rwanda ‘nın Kigali kentine uğruyor. Buradan yolcu boşaltıp, yakıt ikmali yapıp tekrar İstanbul için aldığı yolcularla yola çıkıyor ve 40 dakika sonra sizi Entebbe Havaalanına indiriyor. Sonra Rwanda’dan binen ve Entebbeden binecek olan yolcularla İstanbul’a devam ediyor. İstanbul Rwanda,Uganda ring turu..

Anlaşılabilir bir ingilizceyle yaptığı anonsla farkını ortaya koyan Kaptan Pilotumuz uçuşla ilgili bilgi vermeye başladığında güneş batıyordu ve Antalya üzerindeydik . Sonra Akdeniz ve Mısır hava sahası üzerinden belirlenen rotamızı izleyeceğimiz açıklandı. Rwanda için 6 saat uçtuk.
Böyle bir yolculukta eğer cam kenarında iseniz Afrika’nın karanlığına şahit olmak için bir fırsat yakalamış olursunuz. Ben cam kenarındaydım ve önümdeki uçak bilgisyar ekranından rotamızı da görerek bu imkanı değerlendirdim. Afrika’ya geceleyin Kuzeyden uçakla giriş yaptığınızda, batıda görmeye alıştığınız ışıl ışıl parlayan kentler Afrika Coğrafyasında İskenderiye limanının ve Kahire’nin ışıklarını gördükten sonra sona eriyor. Diğer kentlerin üzerinde uçtuğunuzda kentler karanlığa gömülmüş görünüyor.

Orta Yaşlı olan hemen herkesin 1971-1979 yılları arasında yönetimde olan kanlı diktatör İdi Amin’in memleketi olarak tanıdığı Uganda Alt Sahara Afrikası ülkeleri içinde kısmen iyi durumdaki bir ülke .Ancak yine de birçok konuda gelişmiş dünyanın standartlarından hala çok uzak .
Nüfusu çok genç
Uganda’nın yaklaşık 35 milyon nüfusu var . Nüfusunun %72’si 0-25 yaş grubu arasında. Yani çok Genç 65 yaşın üstünde yaşayabilen nüfus oranı yaklaşık %2,5 . Çocuk ölümlerinin oranı yaklaşık %10. Ülkenin genel nüfus artış hızı ise % 2.6.
Uganda ortalama insan ömrü 53 yıl .
Toplam Nüfusun sadece %12’si kentlerde yaşıyor. Resmi dili İngilizce, para birimi şilin ve yönetim şekli cumhuriyet.Yüzölçümü Türkiye’nin dörtte biri.
Uganda Malaria’ya yakalanma riski yüksek olan bir Afrika Ülkesi.Dünya sağlık örgütünün son istatistiklerine göre bu ülkede yılda 230 000 kişi Malariya ya yakalanıyor ve 6000 kişi hayatını kaybediyor . Bu sayıların çok daha yüksek olduğu Afrika ülkeleri var .
Ülke’de 40’dan fazla etnik grup var .Nüfusun %75’i Protestan ve Anglikan. Müslümanların oranı % 12 civarında. Entebbe’de Cami ve Kiliseler yan yana . Kaddafi Camisi de var. Büyük ihtimalle Kaddafi döneminde yardım olarak yapılmış.
Gözle göremediğimiz Ekvator çizgisinin enine kestiği bir ülke olan Uganda’nın denize kıyısı yok .Ama Dünyanın en büyük göllerinden Victoria Gölüne çok uzun bir kıyısı var
Her dört kişiden biri kendi işini yapmaya çalışıyor.
Uganda’da ticari hayatın önemli özelliklerinden biri de insanların küçüklü büyüklü şekilde kendi işlerini yaparak yaşamlarını kazanmaya çalışmaları. Her dört kişiden biri yaşamanı sürdürmek için kendisinin merkezinde olduğu birşeyler yapıyor.
Gece saat 03’de vardığım Entebbe havaalanından beni otele getiren genç taksi şoförüne aylık gelirini sordum 450-500 $ dedi. Yalnız taksi benim değil ben sadece çalışanım diye de ekledi. Böyle bir taksi satın almak için 3000 $ a ihtiyacım var. Ancak bu çok para dedi.
Uganda’da yılda kişi başına düşen Milli Gelir ortalaması 550 $ civarında .Ancak tüm yoksulluğuna rağmen insanların yüzlerinden masumiyetin, temizliğin okunabildiği, beyaz insanların Mzungu diye çağrıldığı siyahi bir ülke Uganda .
Devlet Başkanı 30 yıldır iktidarda
Siyasi olarak stabil bir ülke denilebilir Uganda için .
İdi Amin bir darbe ile 1979 yılında iktidardan uzaklaştırılınca yeni dönem başladı. Yoweri Kaguta Museveni gerilla savaşı ile 1986'da başkent Kampala'yı ele geçirdi ve başkan oldu. Bu yaklaşık 30 yıl önce idi. Yoweri Museveni hala başkan .
Oyları hep %50’nin üzerinde kaldı. Mayıs 1996 yılında da yapılan ilk devlet başkanlığı seçimlerinde de Museveni oyların %75'ini almıştı. 2011 yılındaki seçimde % 68 oy aldı. 2016 da oyları biraz düştü ama yine %60 civarında. En yakın rakibi %35’lerde de dolaşıyor.
Nüfusunun çoğu kırsalda yaşıyor .Bu oran yaklaşık %88 . İhracatın % 80’ini kahve ve tütün oluşturmakta, muz yetiştiriciliğinde de Hindistan’dan sonra Dünya’da ikinci sırada yer alıyor. Uganda da yılda kişi başına 250 kilo muz tüketiliyor. . Tropikal iklimin bayıltıcı sıcaklarının etkisinden ziyade ılıman bir hava hakim Uganda’da .Yazın ve kışın arasında sıcaklık farkı çok yok.
Nil’in Doğduğu Göl: Uganda’da
Tropikal yağmurların ülkesi olan Uganda’da yağmur aniden bastırabiliyor. Bu yazıyı yazarken 2 kez bardaktan boşanırcasına yağmur yağdı ve 10 dakika sonra güneş açtı. Şimdi yine bulutlu. Tarih: 7 Ağustos 2016.
Ağustos ayındayız, ancak burada düşünülenin aksine kavurucu Afrika sıcakları görülmüyor . Ülkenin rakımı yüksek ve büyük bölümü plato ve yaylalardan oluşuyor.
Ülke yüzölçümünün beşte birinde göller ve akarsular var Balıkçılık önemli bir geçim kaynağı. Göller arasında en büyük olanı ve Nil nehrinin ana kaynağını teşkil eden Viktorya gölü. Viktorya Gölü, güneyde Tanzanya ve doğuda Kenya olmak üzere bu ülkelerin sınırları içerisinde yer alıyor.
Burada benim katıldığım program Strategic Foresight Group tarafından Nil Havzası inisiyatifi ile birlikte düzenlendi.Programda Afrika’da sınır aşan suların durumu ve havza yönetimi konuşulacak. Nil ve Nil üzerinde yapımı süren Rönesans Barajı da ele alınacak. Program yarın başlıyor. Afrika’nın 21 yüzyılın ikinci yarısına girmeden yeterli elektrik ve suya kavuşması, gelişmesi ve kalkınması sadece bu bölge için değil aynı zamanda Batı için de çok önemli
Yaşlanan gelişmiş dünyanın tam aksine genç nüfusu çok yüksek olan Afrika ülkeleri bu nedenle batıyı daha çok ilgilendirmeye başladı.2050 yılında Afrika kıtası hariç dünyanın diğer bölümü yaşlı kategorisinde olacak . Yıllarca Mısır’ın dokundurtmadığı Nil Nehrinde Etiyopya tarafından yapımına başlanan Rönesans barajı da bu kara kıtada birşeylerin değiştirilmekte olduğunu ortaya koyuyor.
Uganda’da 4 günümüz var. Afrika’nın yeşil suyunu, mavi suyunu ve son gelişmeleri aktarmayı sürdüreceğim
Dursun Yıldız – Entebbe-UGANDA -7 Ağustos 2016
Yorumlarınızı Bizimle Paylaşın
Sadece üyelerimiz yorum yapabilir, hemen ücretsiz üye olmak için Tıklayın