ÖNSÖZ
20 Yüzyılın özellikle ikinci yarısından sonra hızla artan nüfus ve kentlere olan göç su kaynakları üzerinde büyük bir baskı oluşturdu.Bu baskıya 20 yüzylın başında yaklaşık 50 olan ülke sayısının 20. Yüzyıl tamamlanırken 180 ‘i aşması, sınıraşan sular nedeniyle uluslararası hukuk ve hidropolitik ilişkiler boyutunu da ekledi.
1970’li yılların başında dünya su hizmetleri pazarının liberalleşmesi ve küresel şirketlere açılması için gerekli uluslararasu hukuk ve küresel anlaşma altyapısı hazırlandı. 1980 ‘li yılların başında ulusötesi firmalar dünya su hizmetleri pazarında görülmeye başlandı.
20.Yüzyılın son çeyreğinde hareketlenen suyun siyasi ,stratejik önemi,ekonomi politiği ve hidropolitiği 21. Yüzyıla girdiğimizde başka bir tabloyu önümüze koymuştur.
Bu tabloda suyun siyasallaştığı, uluslararasılaştığı ve ticarileştiği görülmekteydi.21. Yüzyılda bir yandan suyun bir insan hakkı olarak kabul edilmesine yönelik BM kararları çıkarken diğer taraftan da su hizmetlerinin ulusötesi şirketlerce verilmesine yönelik çalışmalar sürdü.
Dünya Ticaret Örgütünün son verileri 1991-2013 yılları arasında Dünyanın çeşitli ülkelerinde su ve sanitasyon hizmetleri için yatırım yapan ulusötesi firmalar toplam 74 Milyar dolarlık 847 adet proje almıştır.Ancak bu projelerin yaklaşık %30’u (22 Milyar $’lık bölümü) ilerleyememiş ve iptal edilmiştir.
- Yüzyıl bir yandan herkesin yeterli ve temiz suya erişim hakkını bir insan hakkı olarak kabul eden BM kararları, diğer taraftan su hizmetlerinin özelleştirilmesi için en uygun finansman modeli arayışları ile ilerlemektedir.
Tüm bu nedenlerle suyun ekonomi politiği ve fiyatlandırma politikaları uluslararası alanda olduğu gibi ülkemizde de sıkça gündeme gelecektir. TBMM’ye sevkedilmesi beklenen ve önümüzdeki aylarda yasalaşacak olan Yeni Su Yasası Taslağı bu konudaki hareketlenmeyi arttıracaktır. Halen Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından pilot havzalarda hazırlatılan Havza Bazında Su Tahsis Planlarında “Suyun Tam Maliyet “ esasını da dikkate alan sektörel tahsis planı çalışmaları sürmektedir.Bu çalışmalar sonlandığında suyun çeşitli maliyet unsurlarının nasıl dikkate alındığı görülecektir.
Biz Su Politikaları Derneği- Hidropolitik Akademi olarak halen su hizmetlerinin fiyatlandırılmasının sosyo-ekonomik boyutlarını araştırmaktayız . Bu konudaki görüş ve önerilerimizi ilgili kişi kurum ve kuruluşlarla paylaşacağız.Bu ön rapor bu konudaki çalışmalarımızın bir başlangıç ürünü olarak ortaya çıkmıştır.
Konuyu daha kapsamlı ve detaylı bir şekilde ele alacağız.
Raporu hazırlayan İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim üyesi ve SPD Hidropolitik Akademi üyesi Yrd. Doç. Dr. Nuran Çakır Yıldız’a ve SPD Uygulamalı Araştırma Bölümü Başkanı Yrd.Doç. Dr. Doğan Yıldız’a çok teşekkür ederim.
Saygılarımla
Dursun YILDIZ
Başkan
4 Temmuz 2016
Raporun tümünü okumak için tıklayınız
RAPOR- SUYUN EKONOMİ POLİTİĞİ VE FİYATLANDIRMA POLİTİKALARI1
Yorumlarınızı Bizimle Paylaşın
Sadece üyelerimiz yorum yapabilir, hemen ücretsiz üye olmak için Tıklayın